EU & WBs / Albania Energy Investment Updates

EU & WBs / Albania Energy Investment Updates

Presentation of Albanian Centre for Energy Regulation and Conservation - ACERC

ACERC is a think tank centre with focus on the Albania energy market and its integration in the regional IEM. The Acerc mission base on the in-depth knowledge of EU and regional energy law and policy and strives to provide a qualified contribution to the promotion of the liberalization and effective integration as well as efficient use of energy resources.

main activities briefly consists in build-up collaborations and supports to market players in study researches such as the certificate reports, articles and periodicals. The transfer of high expertise through building-up institutional capacities by national and regional training courses, seminars and conferences. The institutional representation and integration within framework of the forum of Albanian School of Regulation.

For more visit us at the Official Website of Acerc | Albanian Energy Market - AEM Group in LinkedIn

Snapshot of hydro-energy sector in Albania, by Dr Lorenc Gordani, 02 December 2015

AEI Updates 2015Posted by Adv. Lorenc Gordani, PhD Wed, December 02, 2015 20:23:50

The hydropower production in Albania is dominated by the public sector. Albanian Electrical Power Corporation (KESH) is the largest producer in the country with a total installed capacity of 1,448 MW. According to data published by ERE the net domestic power generated in 2013 amounts at 6,956 GWh. KESH generated 6,070 GWh or 87% of this production and private HPPs generated 886 GWh or 13%.

The hydro-energy sector contributed only with 2% to the GDP, while reported revenues accounted for 2.7% of the State Budget. Domestic power production covered 89% of domestic needs including technical and financial losses which comprised 42% of total domestic needs. Power exports remain at minimal level at Lek 4.1 billion or 1.6% of total exports.

Data reported from AKBN show that a large number of HPP granted on concessions have not yet commenced the construction or are still under construction, showing delays of two years and above. More specifically, out of 501 HPPs under concession, 307 HPPs with installed capacity of 1,127 MW and forecasted energy at 5,288 GWh have not yet started the construction phase. The remaining of 84 HPPs are in the construction phase.

If assumed that all HPPs were completed within two years from the concession date and produced the energy foreseen in the concession contract the concession fee for the year 2013 would be 1.78 billion Lek (or 17% of total reported revenue), which is at least ten times higher than the actual revenue received from this benefit stream.

For more, on Albanian Energy Market visit us at the Official Website of Acerc | Albanian Energy Market - AEM Group in LinkedIn.

  • Comments(0)//

Snam S.p.A. to join TAP shareholding, acquiring 20% stake in the project from Statoil 1 December 2015

AEI Updates 2015Posted by Adv. Lorenc Gordani, PhD Tue, December 01, 2015 14:36:42
Baar, Switzerland. TAP is pleased to announce that Snam S.p.A. (Snam) will shortly join TAP’s shareholding by acquiring a 20% stake in the project from Statoil. The news follows Statoil’s announcement this morning that it has agreed to sell its shareholding in TAP, by which it will divest its 20% interest stake in the project. Statoil and Snam have agreed to undertake the transaction provided certain conditions are met. The transaction is expected to close by end 2015.

Following closing, TAP’s shareholding will be comprised of BP (20%), SOCAR (20%), Snam S.p.A. (20%), Fluxys (19%), Enagás (16%) and Axpo (5%).

Ian Bradshaw, Managing Director for TAP, said: “I am delighted that Snam S.p.A. will join the TAP project. The TAP joint venture has always been open to new strategic partners and I will be very pleased to welcome Snam S.p.A. to TAP. This continues our successful joint venture model that has brought producers, midstream players and gas buyers together to develop this important project. Having Snam in the project will continue to enhance TAP’s strategic position as a truly European project that will transport a new source of gas to the continent’s energy markets.”

  • Comments(0)//

China Pacific Construction signs $1.7 bln Montenegro-Albania highway deal, Reuters | Thu Nov 26

AEI Updates 2015Posted by Adv. Lorenc Gordani, PhD Fri, November 27, 2015 21:31:51

Nov 26 China Pacific Construction Group (CPCG), the country's largest private builder by revenue, signed an 11 billion yuan ($1.72 billion) deal to build an expressway between Montenegro and Albania, the company said on Thursday.

Construction of the 280 kilometre link will begin in the second half of 2016 and complete in 2018, chairman Yan Jiehe told reporters at a briefing in Beijing.

The firm plans to use toll rights as collateral for the project, Yan said. Financing has yet to be finalised, he said.

CPCG's foray into Europe follows Beijing's encouragement of domestic firms to look overseas for business opportunities, the so-called "go out" policy.

The highway deal comes a day after a consortium led by China Railway Group (CRG) said it had been awarded a 10 billion yuan ($1.57 billion) contract to build the Hungarian section of a railway linking Budapest with Belgrade in Serbia, China's first high-speed rail win in the European Union.

Premier Li Keqiang said at a summit with central and eastern European leaders in the eastern Chinese city of Suzhou on Tuesday that China was willing to provide more flexible funding conditions to those countries to upgrade their infrastructure as long as they used Chinese equipment and products. ($1 = 6.3895 Chinese yuan renminbi) (Reporting by Winni Zhou and Nick Heath. Editing by Jane Merriman.

  • Comments(0)//

Zero taxes for startups in Albania, BY: ÇELIK NIMANI , November 16, 2015

AEI Updates 2015Posted by Adv. Lorenc Gordani, PhD Thu, November 26, 2015 09:22:14

The Prime Minister of Albania Edi Rama announced on a press conference that the government has cut taxes to zero for small businesses whose annual turnover is between 0 – 50.000.000 Albanian LEK, or around 36,400 Euros.

“All businesses that have an annual turnover no more than 36,000 Euros in a fiscal year, will not pay any tax. While any other business that has a turnover between 36,000 – 58,200 Euros (Approximate value), while remain subject to VAT, while the tax on profit while drop from 7.5% to 5%.

Edi Rama promised that the Taxation Authority of Albania will move towards a more modern and friendlier approach, mimicking those that are enforced by modern European countries.

The latest move seems like quite a lucrative approach from Albania in terms of offering a suitable environment for startups and entrepreneurs, especially when the Eastern Europe region is becoming more interesting and countries like Macedonia, Kosovo and others are competing to lure businesses in, and create more jobs.

  • Comments(0)//

Bankers Petroleum Awarded Hungarian Exploration Block PR Newswire CALGARY, Nov. 25, 2015

AEI Updates 2015Posted by Adv. Lorenc Gordani, PhD Wed, November 25, 2015 23:35:29

CALGARY, Nov. 25, 2015 /PRNewswire/ - Bankers Petroleum Ltd. ("Bankers" or "the Company") (TSX: BNK, AIM: BNK) is pleased to announce a successful bid in the third Hungarian bid round for the Püspökladány Block (Block "P") within the Pannonian Basin in north eastern Hungary. Bankers will operate the license and fund its share of the work commitment, totaling €12.3 million of new investment into Hungary over a three and a half year contractual term.

"We are excited by the opportunity presented by this addition to our portfolio and exposure to the oil and gas rich Pannonian Basin. Hungary has a prosperous history of oil and gas production within this target rich area. Over the past two years we've been screening first for the best acreage, and then the best partners, to extend Bankers technical expertise into commercial plays in the region. We are pleased to be working with the Hungarian authorities and our Hungarian partner, TDE Services, to leverage our eleven year record of bringing the best of western technology into regional oil and gas field development in a socially and environmentally responsible way. We believe we are particularly well suited to evaluate the potential of this basin." commented David French, President and Chief Executive Officer of Bankers Petroleum.

Block "P"
The Püspökladány Block totals 878 square kilometres (km2) containing the abandoned Biharnagybajom (BNB) oilfield and prospects identified on both historical 2D and 3D seismic. The BNB oilfield, one target particularly well suited to Bankers' expertise, has not been worked on within the past twenty years aside from a portion of a 3D seismic shot over 500 km2 of the block in 2005. Bankers, under a newly formed joint venture with TDE Services known as PanBridge Hungary Zrt., committed to acquire 200 km2 of 3D seismic over a portion of the block and three (3) subsequent vertical exploration wells to be drilled by 2019 to assess the potential of the oilfield and surrounding exploration targets.

Financial Commitment
The bid by the joint venture included a €2 million signing bonus of which Bankers funded its 85% WI share from cash on hand. The concession agreement capital commitment will see Bankers Petroleum invest €12.3 million over a three and a half year contractual period. The program will be financed through available cash resources.

The joint venture's plan to acquire 3D seismic as early as the fall of 2016 will require up to €3.5 – 4 million within the 2016 calendar year, with the remaining financial commitment to be spent on exploration drilling in 2017 and beyond.

PanBridge Hungary Zrt
PanBridge Hungary Zrt. is a joint venture with Bankers Petroleum holding an 85% interest and the private Hungarian oil services and exploration & production company TDE Services holding a 15% interest. Each party will fund their respective working interest share of the capital program with Bankers as the operator. TDE Services brings a wealth of technical and operational experience working within the Hungarian jurisdiction to the project.

Diversifying the Portfolio
Bankers is pleased to add Block "P" in Hungary to our portfolio alongside our anchor asset, the Patos-Marinza oilfield in Albania and neighbouring concessions Block "F" and Kucova. Bankers remains keenly focused on its Albanian assets, maximizing recovery from the Patos-Marinza oilfield utilizing western Canadian oil recovery techniques.

Albanian Tax Assessment Update
Bankers continues to carefully monitor the situation regarding to the Albanian Tax Assessment. The Company expects the Albanian Government to fully comply with the previously announced stop order issued by the Tribunal constituted by the International Court of Arbitration of the International Chamber of Commerce ("ICC"). This stop order requires the Albanian tax department to lift the suspension of the Company's Albanian bank accounts and to allow the Company to continue to operate as usual until the outstanding audit issue can be resolved through the agreed upon third-party international audit. Bankers has officially submitted an application with the ICC Tribunal for a longer term injunction which will be heard by the ICC Tribunal in the coming weeks.

Caution Regarding Forward-looking Information

Information in this news release respecting matters such as the expected future production levels from wells, future prices and netback, work plans, anticipated total oil recovery of the Patos-Marinza and Kuçova oilfields constitute forward-looking information. Statements containing forward-looking information express, as at the date of this news release, the Company's plans, estimates, forecasts, projections, expectations, or beliefs as to future events or results and are believed to be reasonable based on information currently available to the Company.

Exploration for oil is a speculative business that involves a high degree of risk. The Company's expectations for its Albanian operations and plans are subject to a number of risks in addition to those inherent in oil production operations, including: that Brent oil prices could fall resulting in reduced returns and a change in the economics of the project; availability of financing; delays associated with equipment procurement, equipment failure and the lack of suitably qualified personnel; the inherent uncertainty in the estimation of reserves; exports from Albania being disrupted due to unplanned disruptions; and changes in the political or economic environment.

Production and netback forecasts are based on a number of assumptions including that the rate and cost of well takeovers, well reactivations and well recompletions of the past will continue and success rates will be similar to those rates experienced for previous well recompletions/reactivations/development; that further wells taken over and recompleted will produce at rates similar to the average rate of production achieved from wells recompletions/reactivations/development in the past; continued availability of the necessary equipment, personnel and financial resources to sustain the Company's planned work program; continued political and economic stability in Albania; the existence of reserves as expected; the continued release by Albpetrol of areas and wells pursuant to the Plan of Development and Addendum; the absence of unplanned disruptions; the ability of the Company to successfully drill new wells and bring production to market; and general risks inherent in oil and gas operations.

Forward-looking statements and information are based on assumptions that financing, equipment and personnel will be available when required and on reasonable terms, none of which are assured and are subject to a number of other risks and uncertainties described under "Risk Factors" in the Company's Annual Information Form and Management's Discussion and Analysis, which are available on SEDAR under the Company's profile.

There can be no assurance that forward-looking statements will prove to be accurate. Actual results and future events could differ materially from those anticipated in such statements. Readers should not place undue reliance on forward-looking information and forward looking statements.

Review by Qualified Person

This release was reviewed by Suneel Gupta, Executive Vice President and Chief Operating Officer of Bankers Petroleum Ltd., who is a "qualified person" under the rules and policies of AIM in his role with the Company and due to his training as a professional petroleum engineer (member of APEGA) with over 20 years' experience in domestic and international oil and gas operations.

About Bankers Petroleum Ltd.

Bankers Petroleum Ltd. is a Canadian-based oil and gas exploration and production company focused on developing large oil and gas reserves. In Albania, Bankers operates and has the full rights to develop the Patos-Marinza heavy oilfield, has a 100% interest in the Kuçova oilfield, and a 100% interest in Exploration Block "F". Bankers' shares are traded on the Toronto Stock Exchange and the AIM Market in London, England under the stock symbol BNK.

  • Comments(0)//

ICC issues stop order injunction of Albanian tax assessment in favour of Bankers Petroleum, PR Newswire, CALGARY, Nov. 23, 2015

AEI Updates 2015Posted by Adv. Lorenc Gordani, PhD Tue, November 24, 2015 19:33:13

CALGARY, Nov. 23, 2015 /PRNewswire/ - The Tribunal constituted by the International Court of Arbitration of the International Chamber of Commerce ("ICC") has issued a stop order requiring the Albanian tax department to revoke the suspension of Bankers Petroleum Ltd.'s ("Bankers" or the "Company") (TSX: BNK, AIM: BNK) Albanian bank accounts, and protecting the Company against enforcement of the previously announced Albanian profit tax assessment. This stop order will remain in place until the Tribunal decides otherwise. Subsequent to receiving the ICC Tribunal ruling, Bankers will submit an application for a longer term injunction which will be heard by the ICC Tribunal in the coming weeks. Bankers will continue to operate as usual in Albania.

The ICC injunction supports the independent handling of the process in accordance with applicable international principles. The third-party international cost recovery audit process continues in accordance with the Terms of Reference signed September 25, 2015 with the Albanian National Agency for Natural Resources (AKBN) and the Ministry of Energy and Industry. Based on the strength of our eleven year relationship with the Albanian Government as the largest foreign direct investor and tax payer in Albania, we expect full cooperation in compliance with the ICC Tribunal ruling and the third-party international cost recovery audit process.

On November 19, 2015, Bankers received notification that the Albanian tax department suspended the use of the Company's Albanian bank accounts in an attempt to collect an amount of $75 million, increased due to assessed interest and penalties from the previously announced $57 million tax assessment. Bankers does not hold a significant balance in its Albanian bank accounts, and this suspension is expected to be lifted immediately. Bankers will update the market regularly as the third-party international cost recovery audit and ICC Tribunal processes proceed.

  • Comments(0)//

TAP Awards Contract to Corinth Pipeworks S.A. for Onshore Line Pipe, MEDIA RELEASE 20.11.2015

AEI Updates 2015Posted by Adv. Lorenc Gordani, PhD Fri, November 20, 2015 09:40:34
Baar, Switzerland. Trans Adriatic Pipeline AG (TAP) has awarded a contract to Corinth Pipeworks S.A. who will provide approximately 495km of 48” diameter line pipes for the Trans Adriatic Pipeline across Greece.

This contract award makes up approximately 270,000 tonnes of line pipe.

Ian Bradshaw, Managing Director at TAP, said: “We are pleased to be working with Corinth Pipeworks S.A. for this important contract. I would like to congratulate Corinth Pipeworks S.A. and its partner Marubeni Itochu Steel inc. for submitting a robust bid, to the highest industry standards. I also want to thank all the companies that participated in this tender round. TAP has employed a rigorous selection process, based on companies’ technical competence, health and safety standards as well as international best practice.

Having selected Corinth Pipeworks S.A. as the major supplier of line pipe required for TAP in Greece, we hope it helps secure employment and brings longer-term additional investment and benefits to Greece.”

Corinth Pipeworks S.A. is a global supplier of high quality steel pipes for the energy and construction markets. Based in Greece, Corinth Pipeworks Group of Companies has subsidiaries in Greece, USA, Russia, Cyprus and Poland and a representative network of agencies, worldwide. Its Thisvi plant is located in Viotia, Greece and its annual production capacity amounts 1,000,000 tonnes, approximately.

Marubeni Itochu Steel Inc (MISI) is one of the largest steel and tubular suppliers in the world having a consolidated turnover of 2.1 Trillion JPY and a profit before tax of 40 Billion JPY in FY2014. MISI was established in 2001 in Japan as a 50/50 joint venture of Marubeni and Itochu Corporation.

This year TAP has awarded several contracts: construction and rehabilitation of access roads and bridges in Albania (April 2015), large diameter ball valves and actuators (July 2015), and turbo compressors (September 2015) and fittings, isolating joints and scraper traps (October 2015).

For further information on TAP’s procurement process and the contracts that it plans to award, please go to:

  • Comments(0)//

Albania: Why are not coming Chinese investments, by Gary Selenica, 14/11/2015 (text in Albanian)

AEI Updates 2015Posted by Adv. Lorenc Gordani, PhD Mon, November 16, 2015 00:17:54

Pse nuk po vijnë investimet kineze, nga Geri Selenica, 14/11/2015

Përtej konspiracioneve gjeopolitike, arsyeja reale se pse investimet e mëdha kineze që kanë “pushtuar” rajonin mungojnë në Shqipëri është se qeveria jonë nuk i ka orientimet e qarta dhe projektet fizibël.
Në vend të përshtatemi me planin e madh kinez, ku përqasen projektet e Korridorit Blu dhe ato në energjetikë, qeveria shqiptare ka kushtëzuar investitorët aziatikë me Rrugën e re të Arbërit dhe Portin e Shëngjinit, projekte pa vizion dhe pa pikën e fizibilitetit.
Geri Selenica, Drejtor Ekzekutiv në Qendrën Shqiptare për Studime Strategjike, në një intervistë për “Monitor” shpjegon se kompani të mëdha kineze dëshirojnë të përfshihen në projektet e mëdha të infrastrukturës, por interesi i tyre lidhet me kryesisht me Silk Road Economic Belt (Brezi ekonomik i Rrugës së Mëndafshit) të qeverisë kineze. Kjo strategji ka si qëllim krijimin e infrastrukturës ndërlidhëse midis Azisë, Europës dhe Afrikës për të integruar më mirë tregun më të madh ekonomik prej 4,5 miliardë banorësh.
Në harmoni me këtë strategji, Kina në Ballkan i ka dhënë prioritet Korridorit 10, që fillon nga Pireu, në Selanik, Shkup, Beograd dhe Budapest, thotë Selenica. Dhe për këtë po financon dhe ndërton një hekurudhë të shpejtësisë së lartë Beograd-Budapest, e cila u firmos vjet në Takimin e Beogradit.
Në interesin e lartë të investimeve kineze shihen projektet në energjetikë. Konkretisht ka pasur interes për hidrocentralin e Sakavicës, hidrocentralet e Vjosës, rinovimin total të shpërndarjes së energjisë elektrike dhe Albpetrol-in. Kompanitë kineze që kanë paraqitur interes për këtë sektor janë më të mëdhatë në botë, si PowerChina, GeZhouBa Norinco, China State Grid etj. Por qeveria shqiptare, thotë Selenica, ende nuk e ka të qartë se ç’duhet të bëjë me secilin nga projektet dhe me sektorin në përgjithësi.

Flet Geri Selenica, Drejtor Ekzekutiv, Qendra Shqiptare për Studime Strategjike

Shqipëria të lobojë që të bëhet pjesë e Korridoreve të Mëndafshit

Qeveria shqiptare është përpara SFIDËS SË SHEKULLIT, që të arrijë të përfitojë nga Korridoret e Mëndafshit. Dhe rruga më e mirë për ta bërë këtë është lobimi pranë Komisionit Europian për Korridorin Adriatik (zgjatim i Med Corridor hekurudhë e autostradë), që të zëvendësojë ose konkurrojë paralelisht me Korridorin 10.

Si e shpjegoni interesin e viteve të fundit të Kinës për Ballkanin dhe Europën Juglindore?

Interesi i Kinës nuk është specifik për Ballkanin dhe Europën Juglindore. Ballkani është një pjesëz shumë e vogël në strategjinë kineze “Silk Road Economic Belt” (Brezi ekonomik i Rrugës së Mëndafshit) të qeverisë kineze. Kjo strategji ka si qëllim krijimin e infrastrukturës ndërlidhëse midis Azisë, Europës dhe Afrikës për të integruar më mirë tregun më të madh ekonomik prej 4,5 miliardë banorësh. Kjo i përshtatet politikës së jashtme kineze të ushtrimit të fuqisë së saj në formë të butë (“soft power”) dhe planit për zhvillimin e mëtejshëm ekonomik të Kinës, duke u integruar e duke u faktorizuar më mirë në ekonominë botërore. Ky është një plan afatmesëm dhe afatgjatë i përshkruar në librin e Presidentit Xi Jinping “Qeverisja e Kinës” (The Governance of China).

Konkretisht, për infrastrukturën ndërlidhëse me Europën, strategjia kineze parashikon 4 korridore “të rrugës së mëndafshit” për të lidhur Kinën me Europën:

Tre korridore tokësore dhe një korridor detar.
– Korridori Tokësor Verior niset nga Pekini nëpër Mongoli, Siberi arrin Moskën, Helsinkin, Berlinin dhe përfundon në Roterdam;
– Korridori Tokësor Qendror niset nga Shangai, përshkon mes përmes Kinën dhe ish-republikat sovjetike të Azisë Qendrore, Iranin, Turqinë dhe nga Stambolli futet në Ballkan për të përfunduar në Duisburg, Paris dhe Londër;
– Korridori Tokësor Jugor niset nga Guanxhou (Jugu i Kinës) dhe përfundon në portin e Kwadarit në kufirin jugor Pakistan-Iran. Ky korridor është në ndërtim e sipër duke përfshirë hekurudhë, autostradë, gazsjellës dhe naftësjellës. Vetëm në Pakistan, Kina po investon për këtë korridor 31 miliardë euro.
– Korridori Detar parashikon lidhjen detare të Kinës me Indinë, Afrikën dhe me hyrje në Europë nga porti i Pireut në Greqi.

Si pozicionohen specifikisht vendet e Ballkanit në këtë strategji?

Siç e shihni në harta, dy nga korridoret më të rëndësishme të Rrugës së Mëndafshit kanë pikat e tyre të hyrjes në Europë nga Ballkani: Korridori Detar, që është më i rëndësishmi për nga volumi i mallrave, futet në Portin e Pireut dhe Korridori Tokësor Qendror futet nga Stambolli.
Faktikisht, Kina në Ballkan i ka dhënë prioritet Korridorit 10, që fillon nga Pireu, në Selanik, Shkup, Beograd dhe Budapest. Dhe për këtë po financon dhe ndërton një hekurudhë të shpejtësisë së lartë “Beograd-Budapest”, e cila u firmos vjet në Takimin e Beogradit.
Përveç kësaj, Kina ka financuar shumë autostrada në Serbi, Maqedoni dhe Malin e Zi.

Nga përvoja juaj dhe kontaktet me kompanitë kineze, sa interes përbën tregu shqiptar për ta dhe në cilët sektorë? Sa pengesë përbën fakti që Shqipëria është një treg i vogël?

Natyrisht që Shqipëria është një treg shumë i vogël dhe larg epiqendrave ekonomike dhe në vetvete nuk paraqet interes të madh për Kinën. Interesi konkret i firmave kineze në Shqipëri është për projekte hidroenergjetike dhe infrastrukture.
A – Projektet në energjetikë janë me leverdi, pasi energjia është një mall që shitet kollaj. Konkretisht ka pasur interes për hidrocentralin e Skavicës, hidrocentralet e Vjosës, rinovimin total të shpërndarjes së energjisë elektrike dhe Albpetrol-in. Kompanitë kineze që kanë paraqitur interes për këtë sektor janë më të mëdhatë në botë, si PowerChina (, GeZhouBa (, Norinco (, China State Grid (, etj. Fatkeqësisht qeveria shqiptare është takuar disa herë me këto firma, kemi mikpritur kryeministrin Rama dhe ministrat në Kinë dhe këtu, janë firmosur Letra Mirëkuptimi, firmat kineze kanë dërguar shumë grupe në Shqipëri, madje kanë hapur dhe zyrat e tyre dhe si përfundim nuk ka asnjë rezultat pozitiv. Arsyet janë këto:
1 – Qeveria shqiptare ende nuk e ka të qartë se ç’duhet të bëjë me secilin nga projektet dhe me sektorin në përgjithësi., rrjeti i shpërndarjes së energjisë elektrike ka nevojë për një rinovim total se është mbi 50 vjet i amortizuar, dhe qeveria në vend ta bëjë këtë nga A tek ZH, merret vetëm me ndërhyrje kozmetike, duke vendosur disa Smart Meters gjermane!!! Ose për hidrocentralet e Skavicës dhe Vjosës, qeveria dëshiron që t’i japë me koncesion te disa firma të vogla turke, ndërkohë që injoron propozimet nga firma gjigante kineze. Propozimet kineze janë që, sidomos HEC Skavica, duhet të mbetet në pronë të KESH, që të jetë rezervuari më i madh ujor i Shqipërisë (tre herë më i madh se Fierza) dhe të bëjë gjithë optimizimin e Kaskadës së Drinit, duke rritur 20% efektivitetin energjetik të saj. Madje një nga firmat kineze i ofroi qeverisë shqiptare një kredi të butë 30-vjeçare, me 2% interes në vit dhe me 7 vjet grace period (faljeje), aq sa zyrtarët më të lartë të qeverisë nuk arrinin dot t’ju besonin veshëve. Dhënia me koncesion është krejtësisht në dëm të Shqipërisë. Lexuesi duhet të dijë që HEC Skavicën kanë dështuar ta marrin me koncesion firmat më të mëdha në Europë, si ENEL, EVN, RWE, etj., pikërisht për këtë arsye. Dhe nuk mendoj kurrë që një firmë hotelesh nga Turqia do të arrijë ta ndërtojë. Pa llogaritur që qeveria nuk ka bërë asnjë konsultim me popullsinë e Dibrës për këtë projekt. Ose qeveria nuk i kthen fare përgjigje PowerChina (ka 53% të tregut botëror të hidroenergjisë) për propozimin e saj për ndërtimin e gjithë kaskadës së Vjosës, që përfshin një zgjidhje të integruar dhe me Greqinë. Ndërkohë jep me koncesion HEC Pocem te një firmë turke që merret me tregtim makinerish ndërtimi!!!
2 – Për mua refuzimi i ofertave të tilla ka vetëm një shpjegim: qeveria shqiptare, mbase për arsye “gjeostrategjike”, nuk dëshiron futjen e investimeve kineze në energjetikë. Unë besoj që kjo është një dritëshkurtësi e kushtueshme, pasi PowerChina që ofroi të ndërtonte HEC-et e Skavicës e Vjosës, firmosi muajin e shkuar në prezencë të presidentit kinez Xi Jinping dhe të kryeministrit David Cameron ndërtimin e një centrali atomik në Angli prej 13 miliardë paund.
Shkurt në hidroenergji Kina ka interesim shumë të madh me propozime që arrijnë në total mbi 3 miliardë euro, Shqipëria ia ka mbyllur portën dhe këtë e them me përgjegjësi të plotë, pasi jam në brendësi të çdo projekti. Dhe nuk ka zyrtar të shtetit shqiptar që të mund të më dalë para dhe të më argumentojë të kundërtën.

B – Projektet në infrastrukturë duken në një situatë më optimiste. Kjo për faktin e thjeshtë, që asnjë investitor i huaj nuk ka interes për këto projekte përveç Kinës. Interesi i firmave kineze është për faktin që qeveria kineze i përkrah e financon investimet në infrastrukturë, si pjesë e strategjisë së saj të Rrugës së Mëndafshit.
Pasi dështuam në energjetikë, Qendra Shqiptare e Studimeve Strategjike (QSHSS) ka arritur të fusë në axhendën e Komisionit Europian Hekurudhën e Adriatikut (Kroaci-Greqi) dhe ka formuar një grup interesi për realizimin e saj.
Konkretisht, në Shqipëri janë dy projekte rrugore në proces negocimi me dy firma kineze. Është Rruga e Arbërit, në negocim me “China State Construction” (, projekt i cili që në fillim kemi sugjeruar, që të bëhet me financim nga buxheti i shtetit, pasi nuk është fizibël me modelin e koncesionit. Jemi të sigurt që kështu do të përfundojë. Pas kaq vite negocimesh, bankat kineze janë tërhequr nga financimi i këtij projekti, pasi qartazi nuk mund të ketë 15,000 makina në ditë trafik, kështu që dhe “garancia e trafikut” nuk është garanci. I vetmi opsion është që firma kineze ta bëjë me paratë e veta, por dhe kjo më duket e pamundur. Qeveria ka gabuar që në fillim të herës, që në vend t’i ofronte firmës kineze dhe bankave kineze një projekt relativisht rentabël dhe me rëndësi rajonale, që përfshihet në strategjinë kineze të Rrugës së Mëndafshit, si Autostradën Blu ose Elbasan-Qafë Thanë-Kapshticë, ofron 26 km rrugë malore pa trafik!!!
Megjithatë besoj që firma e parë kineze, që do të ketë sukses në Shqipëri në ndërtimin e rrugëve është “China Road & Bridge Corporation – CRBC” (, që ka dhënë ofertën më të mirë (rreth 90 milionë euro) për ndërtimin përfundimtar dhe mirëmbajtjen e Rrugës së Kombit. Nëse kjo firmë fiton, pavarësisht investimit modest, besoj do të jetë një zhvillim shumë pozitiv për marrëdhëniet me Kinën dhe hapja e një periudhe më të qartë bashkëpunimi, jo me projekte utopike, por me projekte konkrete. CRBC e bën krejtësisht vetë 100% financim i rrugës dhe ky është Investimi i Huaj Direkt (FDI) i parë nga Kina. Ndërsa firmat e tjera kineze të infrastrukturës janë kontraktorë EPC dhe financimet bëhen nga bankat kineze (kryesisht China Exim Bank (
Qeveria shqiptare ka pasur propozime dhe interesim për investime në 2 segmentet më të rëndësishme autostradale:
– Autostradën Tiranë-Ulqin-Podgoricë nga konsorciumi CAMCE & Chongqing Construction Engineering (;
– Autostradën Tiranë-Durres dhe Thumane-Rrogozhinë nga konsorciumi PowerChina/SinoHydro, bile ka firmosur një marrëveshje mirëkuptimi ekskluzive për to
– Autostradën Elbasan-Qafë Thanë nga konsorciumi PowerChina/SinoHydro & Pacific Construction (
Pacific Construction Group është kompania e vetme private kineze, pronë e miliarderit Yan Jiehe, që është e interesuar të ndërtojë autostrada në rajon, pasi kompanitë e tjera janë shtetërore. Faktikisht zoti Yan Jiehe është pritur jashtë mase mirë nga zyrtarët më të lartë shqiptarë dhe ai ka ofruar të financojë personalisht brenda tre muajve, çdo projekt, që përfshihet në Korridoret Euriopiane ose të Rrugës së Mëndafshit. Konkretisht Yan Jiehe ka ofruar fincancimin dhe ndërtimin 100% të “Autostradës Adriatiko-Joniane” në të gjithë gjatësinë e saj nga Kroacia, Mali i Zi, Shqipëria deri në Greqi, si dhe “Korridorin 8” nga Sofja në Durrës. Ai iu ka paraqitur shteteve respektive dosje voluminoze me propozimet konkrete inxhinieriko-financiare dhe jo vetëm ide. Dhe ka propozuar, që në takimin e kryeministrave të Europës Lindore e Qendrore dhe Kinës, që do të mbahet në fund të muajit në Pekin, të firmosen Memorandume Mirëkuptimi midis Qeverive të Kinës, Kroacisë, Malit të Zi e Shqipërisë (për “Autostradën Adriatiko-Joniane”) dhe Shqiperisë, Maqedonisë e Bullgarisë (për “Korridorin 8”) dhe Pacific Construction. Vetëm financimi dhe ndërtimi 100% në të gjithë gjatësinë mund t’i bëjë fisibile këto korridore, pasi maksimizohet potenciali i trafikut. (

Gjithashtu, ne kemi sjellë në Shqipëri për hulumtimin e tregut hekurudhor “China Railways Construction Corporation” ( Po përpiqemi të ndërtojmë një propozim të ngjashëm të integruar si i Pacifikut dhe për:
– “Hekurudhën Adriatik-Egje” (Kalabaka, Kapshtice, Lin, Hani i Hotit, Podgoricë, Plocë, Split);
– “Hekurudhen (R10) Orient/East Med Railway Corridor” (Beograd-Kraljevo & Nish-Prishtinë-Durrës);
– “Hekurudhën Korridori 8” (Sofje-Shkup-Lin-Durres).

Ç’presin këto kompani të infrastrukturës për të realizuar projektet infrastrukturore në Shqipëri? Nga përvoja juaj, cilat janë vështirësitë me të cilat hasen kompanitë kineze që duan të hyjnë në tregun shqiptar?

Së pari, Shqipëria nuk ka asnjë projekt serioz të certifikuar për infrastrukturën rrugore ose hekurudhore, që të mund t’jua paraqesë investitorëve ose financueseve kinezë. Dhe ç’është më e keqja nuk investon që të përgatisë projekte të certifikuara.
Për Autostradën Adriatiko-Joniane do të financohet një parastudim nga Komisioni Europian dhe do të marrë kohë. Për Autostradën Elbasan-Qafë Thane po bën një studim paraprak fizibiliteti dhe paraprojekt një kompani kineze, por për llogarinë e saj. Për hekurudhat po bëhet një studim i financuar nga BERZH.
Së dyti, dhe sikur të ketë një projekt të certifikuar, kjo nuk do të thotë që projekti është me leverdi. Në përgjithësi këto projekte nuk janë rentabile, kështu që financuesit kërkojnë garanci sovrane ose garanci trafiku. Asnjë qeveri e Ballkanit Perëndimor nuk ka hapësira buxhetore për të ofruar garanci sovrane, ndërsa Greqia e Kroacia (vende të BE-së) për metodologjinë e tyre të buxhetit edhe garancia e trafikut, ju përllogaritet 100% si garanci sovrane. Kështu që duket sikur nuk është situatë optimiste për këto investime kineze në rajon.
Së treti, rrugëzgjidhja e këtij ngërçi është te Komisioni Europian, pasi duke i klasifikuar disa nga projektet infrastrukturore të Ballkanit në TEN-T Core Network (Rrjet Thelbësor i Qarkullimit në BE), bën të mundshëm mbështetjen e tyre financiare nga BE. BE këtë vit, ashtu si Anglia e Gjermania, kanë bërë një hapje 100% ndaj iniciativës ekonomike kineze të Rrugës së Mëndafshit, pasi e kanë kuptuar që kjo infrastrukturë ka leverdi reciproke dhe po bëjnë brenda 2015 një Platformë të Përbashkët Ndërlidhjeje Kine- BE (EU-China Connectivity Platform).
Kina, Gjermania, Franca, Italia, Anglia janë aksionerët kryesorë të bankës së re, që do të fillojë në vitin 2016, Asian Infrastructure Investment Bank (, e cila mund të jetë financuesja kryesore e projekteve ndërlidhëse të infrastrukturës midis Europës dhe Azisë.
Qeveria shqiptare është përpara SFIDËS SË SHEKULLIT, që të arrijë të përfitojë nga Korridoret e Mëndafshit. Dhe rruga më e mirë për ta bërë këtë është lobimi pranë Komisionit Europian për Korridorin Adriatik (zgjatim i Med Corridor hekurudhë e autostradë), që të zëvendësojë ose konkurrojë paralelisht me Korridorin 10. Nëse Komisioni Europian do t’i sugjerojë qeverisë kineze që Korridori i Mëndafshit do të jetë në Korridorin Adriatik (Med Corridor), për Shqipërinë do të qe arritja e shekullit, pasi e fut në korridoret ndërkontinentale të tregtisë. Ministeriali i Transportit, që do të zhvillojë Komisioni Europian në datën 3.12.2015 në Tiranë, është një ngjarje shumë e rëndësishme politike dhe ekonomike, pasi 7 vende (Italia, Sllovenia, Kroacia, Bosnja, Mali i Zi, Shqipëria dhe Greqia) do të firmosin bashkërisht për Korridorin Adriatik (Med Corridor).
Pra investimet kineze në infrastrukturë do të bëhen në Shqipëri vetëm në kuadër të projekteve rajonale dhe nuk ka asnjë shans, që të bëhen vetëm projekte lokale.

A ka kompani të tjera kineze që kanë shprehur interes për të investuar në Shqipëri?

Po është prezent në Tiranë fondi i investimit më i madh privat kinez dhe po hulumton disa mundësi investimi. Ata janë takuar disa herë me qeverinë shqiptare dhe duken në marrëdhënie shumë të mira, por ende nuk kanë identifikuar ndonjë fushë investimi. Gjithashtu, qeveria shqiptare ka marrë disa propozime të mëdha investimi, si pyllëzimi i 100 mijë hektarëve pyje me paulownia, në akuakulturë për kultivimin e bregdetit shqiptar me kastravecë deti, por që janë lënë zvarrë për arsye të ndryshme.

Në këndvështrimin e një tregu rajonal, çfarë duhet të bëjë Shqipëria për të qenë më tërheqëse për kompanitë kineze?
Siç e thashë më sipër, Shqipëria duhet të ketë projekte dhe të jetë serioze dhe precize në komunikimin me kompanitë kineze. Plus duhen disa shtytës ligjorë. Edhe kompanitë kineze kanë vështirësitë dhe paqartësitë e tyre në vende të vogla si Shqipëria. Kështu që duhet përmirësuar komunikimi. Kryeministri Rama, në mes të nëntorit do të bëjë takimin e katërt me kryeministrin e Kinës, brenda dy viteve, dhe do të qe mirë që të shkonte në Kinë me një paketë serioze propozimesh ekonomike, të përgatitura nga ekspertë të fushës dhe jo nga ministra që i thonë qeverise kineze “fokusohuni tek Shqipëria, se eshte ura juaj drejt Europës!!!” apo që i japin kryeministrit për bisedime projekte qesharake të pacertifikuara jofizibile e pa asnjë mundësi trafiku si “Europorti i Shëngjinit” apo “Rruga e Arbrit”, duke e vënë në një pozitë joserioze me bashkëbiseduesit kinezë.

Për me shume gjej materialin ne vijim.

  • Comments(0)//
« PreviousNext »